Santez-Anna

Étymologie

Toponyme composé de santez sainte ») et de Anna Anne »).

Nom propre

Sainte-Anne \ˈsãn.te.ˈzãn.na\

  1. (Géographie) Sainte-Anne, nom de plusieurs villages et quartiers en Bretagne.
    • Da vam a zo maro daouzek vla zo tremenet, ha douaret aze en bered Mellak. Ha da dad, pehini a oa païan, en doa cʼhoanteet en em laza duze e Santez-Anna, pa glevaz ar cʼhelou-ze, hag abaoue den n’en deuz klevet hano anezan.  (Loeiz ar Flocʼh, Deuz ar Garantez d’ar Maro, in Ar Bobl, no 236, 3 juillet 1909, page 1e  lire en ligne)
      Ta mère est morte il y a douze ans et est enterrée ici, au cimetière de Mellac. Et ton père, qui était païen, a voulu se suicider chez toi à Sainte-Anne, lorsqu’il a appris la nouvelle, et depuis, personne n’a entendu parler de lui.
  2. (Géographie) Forme courte du nom Santez-Anna-Wened : Sainte-Anne-d’Auray.
    • Ha gwir an dra-se evid ar re a dreuz Breizh (a pa vehe ar Mor-Bihan hebkén) evid kerzhed beteg Santez-Anna (Santez-Anna-Wened, evel ma vez skrivet war ar panelloù bremañ).  (Jean-Claude Le Ruyet, Sinema - Sur les chemins noirs, in Ya !, no 930, 4 avril 2023, page 8)
      Et c'est vrai pour ceux qui traversent la Bretagne (ne serait-ce que le Morbihan) pour se rendre à pied à Sainte-Anne (Sainte-Anne-d’Auray, comme c’est écrit sur les panneaux maintenant).
  3. (Géographie) Forme courte du nom Santez-Anna ar Porzhig, village en Plouzané.
    • О tremen dirak ar chapel, cʼhoant he dije bet Eliza da vont e-barz. Bepred, pa zeue gant he mamm-goz da Santez-Anna, e veze lavaret eur bedenn ha lakaet eur gantol evit « martoloded an ti », ar re aet da anaon, ha moarvat an hini da zont.  (Roparz Hemon, Ar cʼhoar hena, in Gwalarn, no 48, novembre 1932, page 14)
      En passant devant la chapelle, Eliza aurait voulu y entrer. Chaque fois qu'elle venait avec sa grand-mère à Sainte-Anne, on récitait une prière et on allumait un cierge pour les « marins de la maison », ceux qui étaient décédés, et sans-doute celui à venir.
    • Me a oa eus ar rummad Brestiz desavet mat ha n’ eo ket unan eus al lastez Rekourañsiz-se a veze gwelet o « bachis à carreaux » atav ganto war o fenn hag a stleje o « culbutants à pattes » hed-a-hed[sic : hed-ha-hed] hent ar « Cʼhornich’ », d’ar Sul, o tont en-dro eus Santez-Anna, mezv-dall, en ur vlejal kanaouennoù ken hudur ma oa ur vezh o cʼhlevout.  (Per ar Gall, Burzhud Konk-Leon, in Al Liamm, no 186, janvier-février 1978, page 43)
      J’étais de cette génération de Brestois bien élevés et pas une de ces saletés de Recouvrançais que l’on voyait avec leurs « bachis à carreaux » toujours sur la tête et qui traînaient leurs « culbutants à pattes » tout du long du sentier de la Corniche, le dimanche, en revenant de Sainte-Anne, ivres morts, et beuglant des chansons si obscènes que c’était une honte de les entendre.

Références

    • Office Public de la Langue Bretonne, Santez-Anna sur le site de Kerofis, consulté le 1er septembre 2025