fari

Voir aussi : fàri

Étymologie

Étymologie manquante ou incomplète. Si vous la connaissez, vous pouvez l’ajouter en cliquant ici.

Nom commun 1

fari \Prononciation ?\

  1. (Anatomie) Corps.

Dérivés

Nom commun 2

fari \Prononciation ?\

  1. Pâte de haricots.

Variantes

Références

Forme de verbe

Mutation Forme
Non muté pari
Adoucissante bari
Spirante fari

fari \ˈf̬ɑː.ri\

  1. Forme mutée de pari par spirantisation (p → f).

Espéranto

Étymologie

(1887) Attesté dans Unua Libro de Louis-Lazare Zamenhof. Composé de la racine far (« faire ») et de la finale -i (verbe)[1].

Verbe

Voir la conjugaison du verbe fari
Infinitif fari

fari \ˈfa.ri\ transitif

  1. Créer quelque chose à partir de matériaux.
    • Exemple d’utilisation manquant. (Ajouter)
  2. Créer une œuvre.
    • Exemple d’utilisation manquant. (Ajouter)
  3. (Religion) Créer, donner une existence à quelque chose à partir de rien.
    • Kaj Dio faris la du grandajn lumaĵojn: la pli grandan lumaĵon, por regi la tagon, kaj la malpli grandan lumaĵon, por regi la nokton, kaj la stelojn.  (L. L. Zamenhof, Malnova Testamento, Genezo 1:16, 1927  lire en ligne)
      Et Dieu fit les deux grands luminaires, le grand luminaire pour dominer sur le jour, et le petit luminaire pour dominer sur la nuit ; et les étoiles.
    • Tiele diras la Eternulo, kiu faris vojon sur la maro kaj vojeton sur potenca akvo, kiu elirigis ĉarojn kaj ĉevalojn, militistaron kaj potencon, kiuj ĉiuj kune falis kaj ne leviĝos, senfajriĝis, estingiĝis kiel meĉo: Ne rememoru tion, kio estis antaŭlonge, kaj ne meditu pri tio, kio estis en la tempo antikva.  (L. L. Zamenhof, Malnova Testamento, Jesaja 43:16-18, 1927  lire en ligne)
      Ainsi dit l'Éternel, qui donne un chemin dans la mer et un sentier dans les eaux puissantes, qui fait sortir le char et le cheval, l'armée et les forts, -ils sont couches ensemble, ils ne se lèveront pas; ils finissent, éteints comme une mèche : Ne vous souvenez pas des choses précédentes, et ne considérez pas les choses anciennes.
  4. Assembler à partir de pièces détachées.
    • Exemple d’utilisation manquant. (Ajouter)
  5. (Par analogie) Transformer.
    • Exemple d’utilisation manquant. (Ajouter)
  6. Fabriquer.
    • Exemple d’utilisation manquant. (Ajouter)
  7. Faire un geste, une grimace.
    • Mi prezentas al mi kian vizaĝon vi faros post la ricevo de mia letero.  (L. L. Zamenhof, Unua Libro, 1887)
      Je m’imagine le visage que tu feras à la réception de ma lettre.
  8. Accomplir, réaliser une action.
    • Exemple d’utilisation manquant. (Ajouter)
  9. Accomplir un devoir ou une tâche.
    • Exemple d’utilisation manquant. (Ajouter)
  10. Atteindre un résultat, avoir un effet sur quelque chose.
    • Exemple d’utilisation manquant. (Ajouter)
  11. (Par analogie) Définition manquante ou à compléter. (Ajouter)
    • Exemple d’utilisation manquant. (Ajouter)
  12. Changer l’état de quelque chose.
    • Exemple d’utilisation manquant. (Ajouter)
  13. Arranger.
    • Exemple d’utilisation manquant. (Ajouter)
  14. (Par analogie) Définition manquante ou à compléter. (Ajouter)
    • Exemple d’utilisation manquant. (Ajouter)
  15. Constituer, s’ajouter pour faire quelque chose de plus grand.
    • Ĉiuj respondoj faros unu libron, kiu prezentos daŭrigon de l’ unua libro, kiun mi eldonis.  (L. L. Zamenhof, Dua Libro de l’ lingvo Internacia, 1888)
      La traduction en français de l’exemple manque. (Ajouter)
  16. (Absolument) (Intransitif) Agir.
    • Exemple d’utilisation manquant. (Ajouter)

Notes

Lorsque le verbe fari est utilisé devant un autre verbe, ce dernier est conjugué au volitif, marqué avec la finale -u, caractéristique qu’il partage avec le verbe igi. À l’inverse, les verbes comme kaŭzi, estigi et rezulti sont suivis de verbes à l’indicatif, marqué par les finales -is, -as et -os, respectivement le passé, le présent et le futur. L’explication est que fari et igi expriment l’effet de quelque chose, alors que les trois autres expriment l’état final qu’a produit ledit effet. Ainsi, on aura « tio kaŭzis, ke la solvaĵo estis precipitita » (littéralement « ceci a causé que la solution se précipite ») ou « tio estigis, ke li bankrotos » (littéralement « ceci a fait qu’il banqueroutera »), mais « eĉ la plej forta deziro ne povis fari tion, ke menso neinstruita penetru en la misterojn de la scienco » (« même le plus fort désir ne peut faire en sorte qu’un esprit non instruit pénètre les mystères de la science »)[2].

Apparentés étymologiques

→ voir la catégorie Mots en espéranto comportant la racine far 

Synonymes

(3) créer à partir de rien

Hyper-verbes

Proverbes et phrases toutes faites

  • al la malamik’ en kuro faru ponton kun plezuro
  • amo faras ion, mono ĉion
  • antaŭ okuloj ne staras, doloron ne faras
  • bojas hundido, ĉar tiel faras la hundo
  • Dio ĝuste faras, neniam eraras
  • du botoj faras paron
  • du manoj faras ĉion, sed unu nenion
  • el la mizero oni devas fari virton
  • el la neceseco oni devas fari virton
  • faras rabon kaj ŝtelon, por oferi al Dio kandelon
  • fari al iu bonan lavon
  • fari al iu predikon pri moroj
  • fari al iu ursan kareson
  • fari aplaŭdon sur la vangon
  • fari el iu arkon
  • fari el muŝo elefanton
  • faru hodiaŭ, kion vi povas — morgaŭ vi eble okazon ne trovos
  • faru vian aferon, Dio zorgos ceteron
  • kapuĉo monaĥon ne faras
  • kaŝu malbenon kaj faru bonan mienon
  • kion fari?
  • kion mem mi faras, tion ĉie mi flaras
  • kiu multe parolas, ne multe faras
  • kiu promesojn faras, tiu ne avaras
  • kritiki estas facile, fari malfacile
  • li faras princan promeson, sed ne havas eĉ speson
  • li faris sian lastan translokiĝon
  • li jam faras la lastan spiron
  • malfeliĉo sin ne ĝenas, faru geston — ĝi tuj venas
  • mano dekstra ne sciu, kion faras la maldekstra
  • mizero faras lerta, mizero faras sperta
  • mizero faras viziton, ne atendante inviton
  • ne el ĉiu ligno oni faras violonon
  • ne faru kalkulon sen la mastro
  • ne hontu penti pri faro, hontu persisti en eraro
  • ne prokrastu ĝis morgaŭ, kion vi povas fari hodiaŭ
  • ne sanktuloj potojn faras
  • nin instruas eraro, kiun faras najbaro
  • nur tiu ne eraras, kiu neniam ion faras
  • okazo faras ŝteliston
  • oni faris, oni ĉesis, kaj ne ĉion forgesis
  • per unu ŝtono oni du ĵetojn ne faras
  • pli bone ne fari, ol erari
  • por nenio oni faras nenion
  • preĝon faru, sed farunon preparu
  • se devigas neceso, faru kun kareso
  • se mi faru riverencon, mi elektas potencon
  • se vi faros vin ŝafo, la lupoj vin manĝos
  • tablo kovrita faras amikojn
  • unu soldato militon ne faros
  • via dekstra mano ne sciu, kion faras la maldekstra
  • volo kaj sento faras pli ol prudento
  • vort’ en ĝusta momento faras pli ol arĝento
  • vortojn ŝparu, agojn faru
  • vulpo faras oferon — atendu danĝeron

Prononciation

Anagrammes

→ Modifier la liste d’anagrammes

Références

Sources

  1. fari sur le site Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (PIV)
  2. Remarque 4, page 307, dans Kálman Kalocsay, Gaston Waringhien, Plena Analiza Gramatiko de Esperanto, 5è édition, 1985, Rotterdam.

Bibliographie

Étymologie

Étymologie manquante ou incomplète. Si vous la connaissez, vous pouvez l’ajouter en cliquant ici.

Adjectif

fari (pluriel : farare)

  1. Blanc.

Forme de nom commun

fari \Prononciation ?\

  1. Pluriel de fara.

Italien

Forme de nom commun

Singulier Pluriel
faro
\ˈfa.ro\
fari
\ˈfa.ri\

fari \ˈfa.ri\ masculin

  1. Pluriel de faro.
    • Exemple d’utilisation manquant. (Ajouter)

Dérivés

Anagrammes

→ Modifier la liste d’anagrammes

Latin

Forme de verbe

fari \Prononciation ?\

  1. Infinitif de for.

Note : Par convention, les verbes latins sont désignés par la 1re personne du singulier du présent de l’indicatif.

Étymologie

Étymologie manquante ou incomplète. Si vous la connaissez, vous pouvez l’ajouter en cliquant ici.

Nom commun

fari \Prononciation ?\

  1. Fée.

Références

Forme de nom commun

fari \Prononciation ?\ féminin

  1. Datif singulier de fara.
  2. Locatif singulier de fara.
  3. Nominatif duel de fara.
  4. Accusatif duel de fara.

Étymologie

Étymologie manquante ou incomplète. Si vous la connaissez, vous pouvez l’ajouter en cliquant ici.

Nom commun

fari

  1. Manière.

Synonymes

Étymologie

Emprunté au français farine[1].

Nom commun

fari \ˈfa.ri\

  1. Farine.
    • Exemple d’utilisation manquant. (Ajouter)

Notes

Forme et orthographe du dialecte de Gomen sud.

Références

Sources

  1. Isabelle Bril, Dictionnaire thématique et alphabétique de la langue zuanga-yuanga, LACITO, CNRS, 2022 → consulter cet ouvrage

Bibliographie

Étymologie

Étymologie manquante ou incomplète. Si vous la connaissez, vous pouvez l’ajouter en cliquant ici.

Nom commun

fari \Prononciation ?\

  1. (Agriculture) Champ.

Références

  • Moussa Djibo, Parlons hausa et zarma / Let's speak Hausa and Zarma / Mu zanta hausa da zabarma / Iri ma salan hausa nda zarma ciine, Éditions Alpha, Niamey, 2001.
  • Peace Corps / Niger, Zarma Dictionary [Zarmaciine-English-Français], Niamey, 2001. (Version en-ligne)