konter
: Konter
Allemand
Forme de verbe
konter \ˈkɔntɐ\
Prononciation
- Berlin : écouter « konter [ˈkɔntɐ] »
Étymologie
Nom commun 1
| Mutation | Singulier | Pluriel 1 | Pluriel 2 |
|---|---|---|---|
| Non muté | konter | konterien | konterion |
| Adoucissante | gonter | gonterien | gonterion |
| Spirante | cʼhonter | cʼhonterien | cʼhonterion |
konter \ˈkɔ̃n.tɛr\ masculin (pour une femme, on dit : konterez)
- Conteur.
Hag arz ar cʼhonter a zo neuze displegañ an darvoudoù, diskouez ar mont war-raok, an trecʼh war an holl ziaesterioù a sav an eil goude egile, ar Pilgrim’s Progress war du ar pal n’ eo bet morse nag en arvar na kuzhet.
— (Per Denez, Walter Scott romantour keltiek, in Al Liamm, no 130, septembre-octobre 1968, page 331)- Et l’art du conteur est donc de dérouler les événements, d’exposer l’avancement, la victoire sur toutes les difficultés qui surgissent les unes après les autres, le Pilgrim’s Progress [périple du pélerin] vers le but qui n’a jamais été en danger ni caché.
Bremañ, pa ’z eo maro hor cʼhonterien goz, e cʼhellomp cʼhoaz, a drugarez da skrivagnerien ’zo, kaout an tañva eus ar cʼhontadennou o deus hon diduet e-doug bloaveziou tenera hor yaouankiz.
— (Yeun ar Gow, préface à Koñchennou eus Bro ar Ster Aon de Yann ar Flocʼh, Quimper, 1950, page 6 → lire en ligne)- Maintenant, alors que nos vieux conteurs sont morts, nous pouvons encore, grâce à certains écrivains, avoir un aperçu des contes qui nous ont divertis durant les tendres années de notre jeunesse.
D’am meno eo bet Yann ar Flocʼh unan eus hor gwella konterien, ha setu perak em eus soñjet lakaat moula en eul levr marvailhou a zibunas gwechall dre skrid, evit didui e genvroiz hag a blijas kement d’ezo.
— (Yeun ar Gow, préface à Koñchennou eus Bro ar Ster Aon de Yann ar Flocʼh, Quimper, 1950, page 6 → lire en ligne)- A mon avis, Yann ar Flocʼh a été l’un de nos meilleurs conteurs, et c’est pourquoi j’ai pensé faire imprimer dans un livre des contes qu’il a racontés autrefois par écrit, pour divertir ses compatriotes et qui leur ont tellement plu.
- Comptable.
Synonymes
comptable :
- kontour
- kontaouer
Nom commun 2
| Mutation | Singulier | Pluriel |
|---|---|---|
| Non muté | konter | konterioù |
| Adoucissante | gonter | gonterioù |
| Spirante | cʼhonter | cʼhonterioù |
konter \ˈkɔ̃n.tɛr\ masculin
- Compteur.
Diot ma ’z on, a soñjas, konter an tredan a zo serret ! Mont a reas dre an ti da glask ar cʼhonter.
— (Roparz Hemon, Fin ar bed, in Al Liamm, no 63, juillet-août 1957, page 16)- Que je suis bête, pensa-t-il, le compteur électrique est fermé ! Il parcourut la maison pour chercher le compteur.
Hemañ, e selloù riñvet war an hent – nadoz ar cʼhonter a grene war ar cʼhant hanter-kant –, e selloù stag war linenn deñval an ter-du o teredek, evel lonket, dindan e garr, ne verzas ket, e-pad pell amzer, hecʼh emzalcʼh.
— (Reun Menez Keldreg, Anjela, in Al Liamm, no 162, janvier-février 1974, page 9)- Lui, les yeux rivés sur la route – l’aiguille du compteur tremblait sur les cent-cinquante – le regard fixé sur la ligne noire du macadam dévalant vers lui, comme englouti, sous la voiture, il ne remarqua pas, pendant un long moment, son comportement [à elle].
Labouret ’m eus e-doug ma buhez. Krog on da bevarzek vloaz gant ar sevel konterioù e Kompagnunezh ar Gaz.
— (Loeiz Gwilhou, Ur blanedenn skrijus, in Ya !, no 968-969, 26 décembre 2023, page 11)- J’ai travaillé tout au long de ma vie. J'ai commencé à quatorze ans avec le relevé des compteurs à la Compagnie du Gaz.
Forme de verbe
| Mutation | Forme |
|---|---|
| Non muté | konter |
| Adoucissante | gonter |
| Spirante | cʼhonter |
konter \ˈkɔ̃n.tɛr\
- Impersonnel du présent de l’indicatif du verbe kontañ.
Un darn vat eus he cʼhenwerzh a dremen dre ar porzhioù-mor: Sant-Nazer, an Oriant ha Brest eo ar re vrasañ pa gonter ar fardoù a vez diskarget enno.
— (Divi Kervella & Mikael Bodlore-Penlaez, Socio-économie / Sokioekonomiezh in Atlas de Bretagne / Atlas Breizh, Coop Breizh, 2011, page 115)- En effet, une grande partie du commerce breton passe par la voie maritime. Saint-Nazaire, Lorient et Brest sont les trois ports les plus importants en tonnages débarqués.
Anagrammes
→ Modifier la liste d’anagrammes